عبد الحسين شهيدى صالحى
267
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
تفسيرهاى سهگانهء سيد شبر است . در يك مجلد به زبان عربى و شيوهء روائى و از مشهورترين تفسيرهاى قرن سيزدهم است . اين تفسير سومين تفسير مؤلف است و از دو تفسير الكبير و الوسيط او تلخيص گرديده و بسيار مختصر و به شيوهء مزجى است . خود مؤلف در آغاز كتاب خويش اشارههايى به اين نام دارد . دكتر حامد حفنى داوود در مقدمهء خود بر چاپ دوم اين تفسير ضمن ذكر مؤلفات سيد شبر از اين تفسير به نام الوجيز ياد كرده است . در مقدمه بر اين تفسير مىنويسد : « . . . مؤلف دقت بسيارى در معنى و ايجاز در بيان عبارات به كار گرفته است . و اين شيوه هم براى مبتديان هم محققان سودمند است . پژوهشگران از آن جهت بهرهمند مىشوند كه به شيوهاى موجز اصطلاحات علم تفسير متمركز است . از سوى ديگر سبك ساده و روان آن در بيان مطالب براى مبتديان بدون هيچ تكلف و زحمت مفهوم است . از ويژگيهاى ديگر اين تفسير آن است كه تمامى وجوه مختلف قراءآت قرآن كريم را كه از گذشتگان روايت شده و نزد قرّا ، معروف است ، ياد كرده است . مانند قرائت حفص كه از عاصم روايت مىكند . و نيز در تفسير آيات از احاديث و روايات ائمهء معصومين ( ع ) مخصوصا حضرت امير المؤمنين و حضرت صادق ( ع ) بسيار نقل مىكند . همچنين دقت بسيارى در مباحث لغوى آيات و شيوه و تفسير قرآن با قرآن و نيز عنايت به بيان شأن نزول آيات و ديگر مسائل دارد . . . نسخههاى خطى اين تفسير بسيار است از جمله نفيسترين آنها دو نسخهء اصل به خط مؤلف كه بر روى يكى از آنها خط شيخ محمد حسن صاحب جواهر نيز درج شده است . از مخطوطات كتابخانهء حفيد مؤلف سيد على بن محمد بن على بن حسين بن سيد عبد الله شبر است . همچنين سه نسخه در كتابخانهء سيد نصر الله تقوى در تهران ، و نسخهء عصر مؤلف در كتابخانهء آية الله مرعشى در قم ( شمارهء 452 ) موجود است . اين تفسير براى نخستين بار در سال 1352 ق در تهران به